بلاک چین چیست؟ | همه نکات فناوری بلاک چین به زبان ساده
بلاک چین؛ یک فناوری با کاربردهای فراوان
بلاک چین یا شبکه بلوکی یک دفتر کل غیرمتمرکز برای انجام تراکنشها در یک شبکه همتابههمتا است. این همان فناوری است که امکان وجود ارزهای دیجیتال محبوب مانند بیت کوین، اتر و لایتکوین را فراهم میکند.
با استفاده از این فناوری، مشارکتکنندگان میتوانند تراکنشها را بدون نیاز به یک مرجع متمرکز تایید کنند. البته کاربردهای بلاکچین تنها منحصر به ارزهای دیجیتال نیست.
کاربردهای بالقوه این فناوری میتوانند شامل برنامههای بلاکچین سازمانی، توکنسازی، انتقال وجه، ردیابی زنجیره تامین و بسیاری از زمینههای دیگر باشد. در این مطلب قصد داریم به معرفی, آموزش ارز دیجیتال و همچنین بررسی بلاک چین بپردازیم.
بلاک چین چیست؟
بلاک چین در اصل یک دفتر کل بهشکل دیجیتالی است و نشاندهنده معاملات تاییدشده و ثبتشده است و در بین همه مشارکتکنندگان در شبکه توزیع میشود. یک دفتر کل سنتی آسیبپذیریهای زیادی دارد و معمولا افراد انگشتشماری به این دفترها دسترسی دارند. این تمرکز قدرت میتواند منجر به آسیبدیدن، مفقود شدن و دستکاری دفترکل شود. فناوری دفترکل توزیعی که با نام «بلاکچین» شناخته میشود، با روشهای زیر تمام مشکلات دفتر کل سنتی را حل میکند:
- بلاکچین تغییرناپذیر است: هنگامی که یک تراکنش در یک بلوک قرار میگیرد و آن بلوک جدید به بلاکچین اضافه میشود، تغییر دادن جزئیات آن تراکنش غیرممکن است. هر تلاشی هم که بکنید، جامعه بلاک چین فعالیت شما را میبیند و آن را متوقف میکند
- بلاکچین عمومی است: اگرچه بلاکچینهای خصوصی و عمومی وجود دارند، اما همه شبکههای بلاکچین که نام آنها را شنیدهاید (مثل بیتکوین و اتریوم)، بلاکچینهای عمومی هستند. هر تراکنشی که تا به حال در یک بلاکچین عمومی ثبت شده است، برای مشاهده در دسترس عموم قرار میگیرد
- بلاکچین غیرمتمرکز است: در سیستمهای متمرکز، یک گروه کوچک از افراد بر وضعیت فعلی و آینده یک سازمان نظارت و تصمیمگیری میکنند. در بلاکچینهای غیرمتمرکز مانند بیتکوین و اتریوم، امکان کنترل برای همه مشارکتکنندگان در شبکه وجود دارد
- بلاکچین همتابههمتا است: در بلاکچینهای عمومی، همتابههمتا به شبکهای از رایانههای متصل به هم (گرهها) گفته میشود که همگی به دفتر کل توزیعی که فاقد مرجع مرکزی است، دسترسی دارند. این دموکراتیک شدن قدرت به ایجاد یک سیستم مطمئن کمک میکند.
- بلاکچین امن است: قبلا اشاره کردیم که بلاکچینها تغییرناپذیر هستند. علاوه بر این تغییرناپذیری، بلاک چین شامل یک «مکانیسم اجماع» نیز میباشد. اجماع به این معنی است که اکثریت همتایان در یک شبکه بلاکچین باید قبل از اضافه شدن یک بلوک جدید، در مورد وضعیت شبکه به توافق برسند
قرارداد بلاک چین چیست؟
قرارداد هوشمند بلاکچین (یا قرارداد رمزی) یک برنامه رایانهای است که به طور مستقیم و خودکار انتقال داراییهای دیجیتال بین طرفین را تحت شرایط خاص کنترل میکند. یک قرارداد هوشمند به همان شیوه قرارداد سنتی عمل میکند و در عین حال میتواند به صورت خودکار نیز قراردادها را اجرا کند. قراردادهای هوشمند برنامههایی هستند که دقیقا همانطور که توسط سازندگان تنظیم شدهاند یعنی با کدگذاری و برنامهریزی اجرا میشوند. همانطور که قانون بر یک قرارداد سنتی حکمفرما است، قراردادهای هوشمند نیز تحت کنترل کد قرار دارند. سیر تاریخی قراردادهای هوشمند بلاکچین را میتوان به صورت زیر بیان کرد:
- بیت کوین اولین شبکهای بود که از نوعی قرارداد هوشمند برای انتقال ارزش از فردی به فرد دیگر استفاده کرد. قرارداد هوشمند شامل شرایطی اساسی است؛ مانند بررسی اینکه آیا مقدار ارزشی که باید انتقال پیدا کند، واقعا در حساب فرستنده موجود است یا خیر
- سپس پلتفرم اتریوم ظاهر شد که قدرتمندتر بود، به این دلیل که توسعهدهندگان/برنامهنویسان میتوانستند قراردادهای سفارشی را به زبان تورینگ کامل منعقد کنند. قراردادهای نوشتهشده در شبکه بیت کوین به زبان تورینگ ناقص نوشته شدهاند که همین مساله پتانسیل اجرای قراردادهای هوشمند را در شبکه بیت کوین محدود میکند
- در سالهای اخیر برخی از پلتفرمهای قرارداد هوشمند رایج مانند اتریوم، سولانا، پولکادوت، فابریک Hyperledger و غیره نیز معرفی شدهاند
انواع بلاک چین
فناوری بلاک چین یا شبکه بلوکی برای پاسخگویی به نیازها در حالتهای مختلف تکامل یافته است. همین نکته باعث شده است که انواع مختلفی بلاکچین به وجود بیایند که عبارتند از: عمومی، خصوصی، کنسرسیوم و ترکیبی. هر نوع از این بلاکچینها دارای ویژگیهای متمایز و موارد استفاده خاص خود میباشد. در ادامه به شرح انواع بلاک چین میپردازیم.
بلاکچین های عمومی
بلاکچینهای عمومی شبکههایی باز هستند که برای همه افراد قابل دسترسی میباشند. این بلاکچینها یک محیط غیرمتمرکز ارائه میدهند که در آن مشارکتکنندگان میتوانند تراکنشها را تایید کرده و بلوکهای جدید ایجاد کنند. همه تراکنشها شفاف و غیرقابل تغییر هستند و این ویژگی بلاکچینهای عمومی را برای برنامههایی که نیاز به شفافیت و مقاومت در برابر سانسور دارند، مناسب میسازد.
بلاکچین های خصوصی
بلاکچینهای خصوصی به مشارکتکنندگان مجاز محدود میشوند. این شبکهها حفظ حریم خصوصی و کنترل را در اولویت کار خود قرار میدهند. مشارکتکنندگان اغلب شناختهشده هستند و از پیش تایید صلاحیت شدهاند. این نکته امکان انجام تراکنشهای سریعتر و همکاری کارآمد را در بین نهادهای شناختهشده فراهم میکند.
بلاکچین های کنسرسیومی
بلاکچینهای کنسرسیومی شبکههای نیمهغیرمتمرکزی هستند و معرف گروهی از مشارکتکنندگان هستند که پیش تعریف و تایید صلاحیت شدهاند و تراکنشها را کنترل میکنند. این شبکهها نسبت به بلاکچینهای عمومی مقیاسپذیرتر هستند و برای صنایعی که نیاز است میان باز بودن و حفظ حریم خصوصی تعادلی برقرار کنند، گزینه مناسبی میباشند.
بلاکچینهای ترکیبی یا هیبریدی
بلاکچین ترکیبی یک ادغام منحصر بهفرد از دو نوع مختلف بلاکچین است؛ یعنی بلاکچین عمومی و خصوصی. این نوع بلاکچین به دنبال ترکیب مزایای هر دو نوع گفتهشده است و در عین حال برخی از محدودیتهای آنها را نیز مورد توجه قرار میدهد. در معماری بلاکچین ترکیبی، جنبههای خاصی از شبکه بلاکچین عمومی و غیرمتمرکز وجود دارند، در حالی که برخی دیگر از جنبهها حالت خصوصی خصوصی خود را حفظ میکنند و توسط نهادهای تعیینشده کنترل میشوند.
مزایای بلاک چین
ویژگیهای منحصر بهفرد بلاکچین میتواند راهگشای بسیاری از مسائل و چالشهای تجاری باشد. در واقع، بلاکچین و ویژگیهای آن میتوانند مزایای متعددی را برای کسبوکارها فراهم کنند. این مزایا برای انواع بلاکچینها قابل استفاده هستند؛ خواه از شبکه بلاک چین عمومی استفاده کنید یا کاربردهای مبتنی بر بلاکچین خصوصی. در ادامه به شرح مزایای بلاکچین میپردازیم.
ایجاد اعتماد
بلاکچین بین نهادهای مختلفی که در آن یا اعتماد یا وجود ندارد و یا هنوز به اثبات نرسیده است، اعتماد ایجاد میکند. در نتیجه، این نهادها به مشارکت در معاملات تجاری تمایل پیدا میکنند. این معاملات تجاری شامل تراکنشها یا به اشتراکگذاری دادههایی است که ممکن است در صورت عدم استفاده از بلاک چین انجام نشوند و یا به واسطه نیاز داشته باشند.
داشتن ساختار غیر متمرکز
بلاکچین زمانی ارزش خود را ثابت میکند که هیچ عامل متمرکزی وجود نداشته باشد که بخواهد اعتماد همه مشارکتکنندگان را به خود جلب کند. بلاک چین علاوه بر ایجاد اعتماد در میان شرکتکنندگانی که برای یکدیگر ناشناخته هستند، امکان بهاشتراکگذاری دادهها را در اکوسیستمی از کسبوکارها نیز فراهم میکند. در چنین اکوسیسیتمی، هیچ نهاد واحدی به طور مرجعیت انحصاری ندارد.
بهبود امنیت و حریم شخصی
امنیت سیستمهای دارای بلاکچین یکی دیگر از مزایای این فناوری به شمار میرود. بلاکچین یک رکورد غیرقابل تغییر از تراکنشها با رمزگذاری سرتاسری ایجاد میکند تا از تقلب و فعالیتهای غیرمجاز جلوگیری شود. بهعلاوه، دادههای روی بلاک چین در شبکهای از رایانهها ذخیره میشوند و هک کردن آنها تقریبا غیرممکن است. این برخلاف سیستمهای معمولی است که یک نسخه از دادهها را روی سرورها ذخیره میکنند. علاوه بر این، طرفداران بلاکچین میگویند که این فناوری میتواند با ناشناسسازی دادهها و در برخی موارد، الزام اخذ مجوز برای محدود کردن دسترسی، نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی را بهتر از سیستمهای سنتی برطرف کند.
کاهش هزینهها
طراحی ذاتی بلاک چین همچنین میتواند هزینههای سازمانها را کاهش دهد. کارایی خاصی را برای پردازش تراکنش به ارمغان میآورد، وظایف دستی مانند جمع آوری و اصلاح دادهها را کاهش میدهد و فرآیندهای گزارش دهی و حسابرسی را آسان میکند.
سرعت بالا
بلاک چین میتواند با حذف واسطهها و جایگزینی بسیاری از فرآیندهای دستی تراکنشها، تراکنشها را تا حد قابل توجهی سریعتر از برخی روشهای مرسوم انجام دهد. با این حال، زمان لازم برای انجام تراکنشها میتواند متفاوت باشد. همچنین اینکه یک سیستم مبتنی بر بلاک چین چقدر سریع بتواند تراکنشها را پردازش کند، به عوامل متعددی مانند ترافیک شبکه، اندازه هر بلوک داده و سرعت فرآیند مورد استفاده برای ایجاد اجماع بستگی دارد.
کاربرد بلاکچین
کاربردهای بلاک چین بسیار فراتر از ارزهای دیجیتال و بیت کوین هستند. این فناوری با توانایی خود در ایجاد شفافیت و جانبداری از حقیقت و در عین حال صرفهجویی در وقت و هزینه، بر بخشهای مختلف تاثیر میگذارد. برترین کاربردهای بلاک چین عبارتند از:
- انتقال پول: بلاک چین با حذف تشریفات اداری، ساخت سیستمهای دفتر کل و کاهش هزینههای شخص ثالث، میتواند یک ابزار کاملا مناسب در انتقال پول برای بزرگترین بانکها باشد. این موسسات برای انتقال موثر پول از بلاک چین استفاده میکنند
- اینترنت اشیا (IoT): اینترنت اشیا الهامگرفتهشده از بلاک چین، با استفاده از شفافیت و فسادناپذیری مجازی این فناوری، به منظور هوشمند حفظ اشیا و جلوگیری از نقض دادهها، سطح بالاتری از امنیت را به دنبال دارد
- امنیت هویت شخصی: با نگهداری از شمارههای تامین اجتماعی افراد کشورهای گوناگون، گواهی تولد، تاریخ تولد و سایر اطلاعات حساس در دفتر کل غیرمتمرکز بلاک چین، دولتها میتوانند شاهد کاهش سرقت هویت افراد باشند
- بهداشت و درمان: بلاک چین قابلیتهای خود را در حوزه بهداشت و درمان جهت کاهش هزینههای پزشکی، بهبود دسترسی به اطلاعات و همچنین سادهسازی فرآیندهای درمانی، اثبات کرده است. وجود یک سیستم پیشرفته برای جمعآوری و به اشتراکگذاری اطلاعات خصوصی بیماران میتواند بسیار مناسب باشد. بدین ترتیب میتوان اطمینان حاصل کرد که هزینههای روبهافزایش بخش بهداشت و درمان را میتوان کاهش دهد
توکنهای غیر قابل تعویض (NFT): توکنهای غیرقابل تعویض (NFT) یکی از پرسروصداترین کاربردهای بلاک چین از زمان معرفی ارز دیجیتال بودهاند. این اقلام دیجیتالی مانند موسیقی، هنر، گیف و ویدئو، بر بستر یک بلاک چین فروخته میشوند و تضمین میکنند که مالک انحصاری میتواند حقوق کامل را از آن خود داشته باشد. به لطف فناوری بلاک چین، اکنون مصرفکنندگان میتوانند ادعای مالکیت انحصاری برخی از مطلوبترین داراییهای دیجیتالی را در اختیار داشته باشند
امنیت بلاک چین
امنیت بلاک چین به ترکیبی از اصول، ابزارها و بهترین شیوههای امنیت سایبری اشاره دارد تا ریسکهای مربوطه کاهش پیدا کرده و از حملات مخرب و دسترسی غیرمجاز در حین کار بر روی شبکههای بلاک چین جلوگیری به عمل بیاید. در واقع امنیت بلاک چین در هنگام محافظت از برخی اطلاعات حیاتی اهمیت پیدا میکند تا هکرها یا سایر کاربران غیرمجاز به آن دسترسی پیدا نکنند. با افزایش وابستگی به شبکههای بلاک چین، امنیت این فناوری نیز به یک دغدغه بزرگ تبدیل شده است.
به طور کلی میتوان گفت که امنیت بلاک چین یک تکنیک برای مدیریت ریسک است که هدف آن ایمنسازی تراکنشها و در نتیجه تامین امنیت کل شبکه بلاکچین میباشد. معمولا امنیت بلاکچین با کمک امنیت سایبری، خدمات ویژه و همچنین مشارکت کاربران اخلاقمدار تامین میشود.
مشاغل بلاک چین
فناوری بلاک چین محبوبیت بسیار زیادی پیدا کرده است؛ زیرا بسیاری از ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین از این فناوری استفاده میکنند. همچنین بلاک چین در حوزههایی همچون بهداشت و درمان، امنیت زیرساختها، تبلیغات دیجیتال و بسیاری دیگر نقش مهمی ایفا میکند. پس طبیعی است که همه حوزههای مرتبط، در پی استخدام افراد متخصص در بلاک چین باشند.
میتوان گفت تخصص بلاک چین تازهترین مهارت در دنیای امروزی است. بلاک چین توانسته است یک پلتفرم بزرگ و فرصتهای شغلی قابل توجهی برای متخصصان این حوزه فراهم اکند. تقاضا برای افرادی که مهارتهای بلاک چین دارند بسیار بالا است. به همین دلیل بسیاری از شرکتهای نوپا و همچنین سازمانهای بزرگ، به دنبال استخدام افرادی هستند که مهارتهای لازم برای هدایت این فناوری جدید را دارند و حاضر هستند به آنها حقوق قابل توجهی بپردازند. برای مثال، توسعهدهنده بلاکچین یک تخصص ویژه در این زمینه به شمار میرود، به طوری که میانگین درآمد یک توسعهدهنده بلاک چین 140 هزار دلار در سال است. سایر مشاغل مربوط به بلاک چین عبارتند از:
- معمار راهکارهای بلاکچین
- مدیر پروژه بلاکچین
- طراحان UX بلاکچین
- مهندس کیفیت بلاکچین
- مشاوران حقوقی بلاکچین
- طراح وب بلاکچین
آینده بلاک چین
فناوری نوین بلاکچین نویدبخش آیندهای درخشان است. این فناوری در حال حاضر تراکنشهای مستقیم همتابههمتا به ارزش تریلیونها دلار را از طریق ارزهای دیجیتال تسهیل کرده و با حذف واسطهها، زمان تراکنشها را نیز تا حد قابل توجهی کاهش داده است. پتانسیل تراکنشهایی از این دست، در آینده نیز افزایش خواهد یافت. در حالی که ارز دیجیتال بزرگترین کاربرد فناوری بلاک چین است، اما حوزههای مختلفی نیز وجود دارند که این فناوری نوپدید میتواند بر آینده آنها تاثیرگذار باشد. برخی از چشماندازهای آتی بلاکچین عبارتند از:
- مدیریت زنجیره تامین
- ذخیرهسازی ابری به صورت امن
- امنیت سایبری
- توکنسازی دارایی
از فناوری بلاک چین برای کسب سود استفاده کنید
در این مطلب به توضیح فناوری بلاک چین یا شبکه بلوکی و موارد مربوط به آن پرداختیم. فناوری بلاک چین با توجه به پتانسیل آن برای متحول کردن صنایع مختلف و تغییر روش تعامل ما با یکدیگر و همچنین ایجاد تحول در زندگی روزانه افراد، به عنوان یکی از مهمترین پیشرفتهای تکنولوژیکی قرن بیست و یکم معرفی شده است. از شبکههای رسانههای اجتماعی غیرمتمرکز گرفته تا سیستمهای رایگیری مبتنی بر بلاکچین، برنامهها و پلتفرمهای جدید مبتنی بر بلاکچین هر روز در حال توسعه هستند.
خانه صرافان مرجع آموزش ارز دیجیتال به زبان ساده در ایران است. ما در خانه صرافان به شما کمک میکنیم تا ضمن آشنایی با فناوری بلاکچین و تجارت ارزهای دیجیتالی، با بهترین صرافیهای ارز دیجیتال در ایران نیز آشنا شوید.
سوالات متداول
منظور از بلاکچین چیست؟
بلاکچین یک دفتر کل غیرمتمرکز برای انجام تراکنشها در یک شبکه همتابههمتا است.
بلاکچین چه مزایایی دارد؟
از میان مزایای بلاکچین میتوان به ایجاد اعتماد، داشتن ساختار غیر متمرکز، بهبود امنیت و حریم شخصی، کاهش هزینهها و سرعت بالا اشاره کرد.
انواع بلاکچین چه مواردی هستند؟
انواع بلاکچین عبارتند از بلاکچین عمومی، بلاکچین خصوصی، بلاکچین کنسرسیومی و بلاکچین ترکیبی.
منظور از قرارداد بلاکچین چیست؟
قرارداد هوشمند بلاکچین یک برنامه رایانهای است که به طور مستقیم و خودکار انتقال داراییهای دیجیتال بین طرفین را تحت شرایط خاص کنترل میکند.
کاربردهای بلاکچین چه مواردی هستند؟
انتقال پول، اینترنت اشیا، امنیت هویت شخصی، بهداشت و درمان و توکنهای غیر قابل تعویض (NFT) بیشترین کاربردهای بلاکچین را تشکیل میدهند.
چه مشاغلی در زمینه بلاکچین وجود دارند؟
از میان مشاغل موجود در حوزه بلاکچین میتوان به توسعهدهنده بلاکچین، معمار راهکارهای بلاکچین، مدیر پروژه بلاکچین، طراحان UX بلاکچین، مهندس کیفیت بلاکچین و مشاور حقوقی بلاکچین اشاره کرد.
دیدگاهها